Phan Châu Trinh là công ty yêu nước lớn, sớm có lòng tin dân công ty ở nước ta. Hoạt động yêu nước của ông đã đóng góp thêm phần làm dấy lên phong trào đấu tranh bí quyết mạng đầu nỗ lực kỉ XX.

Bạn đang xem: Phân tích bài thơ đập đá ở côn lôn


*

Chân dung nỗ lực Phan Châu Trinh


Cũng như các nhà bí quyết mạng khác, Phan Châu Trinh đã cần sử dụng ngòi cây viết viết phải những áng văn giác tỉnh lòng yêu nước của quần chúng như tỉnh quốc hồn ca I cùng Tỉnh quốc hồn ca II, Tây hồ nước thi tập, Xăn-tê thi tập…

Bài Đập đá ngơi nghỉ Côn Lôn (hay còn gọi tắt là Đập đá) là bài bác thơ ông có tác dụng tại chỗ ông bị phạm nhân khổ sai ở đảo Côn Lôn, vì bị vu cho tội khởi xướng phong trào chống thuế Trung Kì (1908).

Nhờ sự can thiệp của Hội hợp thể quyền ở mặt Pháp nhưng Phan Châu Trinh được ân xá trước hạn: mon 6 – 1910, ông đã được phóng thích, bị quản lí thúc làm việc Mĩ Tho, sau đó năm 1911 thì ông đi Pháp (theo tài liệu của GS. Huyền Lý).


*

Đập đá Côn Lôn


Phan Châu Trinh là con tín đồ cương trực, thẳng thắn, không sợ cường quyền, dám béo tiếng lên án lũ quan lại sâu mọt đục khoét nhân dân, đứng hẳn về phía lí tưởng dân chủ, biện pháp mạng, nuôi chí thay đổi nước nhà, làm cho dân nhiều nước mạnh.

Thơ của Phan Châu Trinh, cũng như thơ văn của những nhà bí quyết mạng khác, là tấc lòng của họ, khí phách của họ, chí khí anh hùng của họ. Đọc bài thơ chính là ta được bắt gặp phẩm cách con bạn của Phan Châu Trinh.

*

Bài thơ bắt đầu vào câu thơ bắt đầu về tứ thế của kẻ làm cho trai là quản lý giang sơn, gây tiếng tăm vang dội:

Làm trai đứng giữa khu đất Côn Lôn

Lừng lẫy làm cho lở núi non.

Một tư thế team trời đạp đất, một chuyển động kinh thiên cồn địa, “Lừng lẫy” là tính tự chỉ sự vang đội, chỗ nào cũng nghe thấy tiếng vang. Hình ảnh “làm đến lở núi non” là 1 trong những hình ảnh hùng vĩ, vang dội, như đụng đất, núi lửa, ghê thiên hễ địa.

Hình ảnh đập đá đã biểu hiện trước khí cầm cố và sức mạnh của con người. Đá bảo hộ cho đều gì cực nhọc khăn, ngáng trở mà lại con bạn phải khắc phục.

Xách búa đánh tan năm bảy đống,

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

Những từ “xách búa”, “ra tay” thật khỏe khoắn, hăng hái. Phần lớn từ “đánh tan”, “đập bể” (vỡ) lại đầy sức mạnh, mà các từ con số “năm bảy đống”, “mấy trăm hòn” càng tôn thêm vào cho sức mạnh mẽ kia.

Cả nhị câu thơ đầy khí thế, tưởng như sẵn sàng đập tan các gì cứng rắn, khó khăn, phòng trở bên trên đời.

Tháng ngày bao cai quản thân sành sỏi

Mưa nắng nóng càng bền dạ fe son.

“Thân sành sỏi” là thân phận fan tù khổ sai, như mảnh sành, hòn sỏi, tín đồ ta giày xéo, vùi dập, nhưng không quản hổ hang “dạ fe son” kỳ lạ dạ sắt như sắt, đỏ như son, thủy chung, không bao giờ thay đổi – mặc dù nắng mưa dãi dầu vân không sờn lòng.

Hai câu thơ diễn đạt sức chịu đựng đựng gian khổ, thách thức nghe như lời tự xác định và như 1 lời thề.

Hai cấu kết trở về với thực tiễn và tỏ rõ khí phách coi thường hiểm nguy:

Những kẻ vá trời lúc lỡ bước.

Hai chữ “vá trời” kể lại tích bạn nữ Oa vá trời, mặt khác gợi ra hình hình ảnh “những kẻ vá trời” được diễn tả trên – thì ra phần lớn kẻ đập đá, làm lở núi non trên đấy là những kẻ luyện đá vá trời, hồ hết kẻ chuyển vai phù nghiêng đỡ lệch mang đến vận mệnh khu đất nước, chứ không hẳn tù khổ sai!

*

Nhưng khác với nhân đồ dùng thần thoại hành vi thuận buồm xuôi gió, ở đây “những kẻ vá trời” trong thực trên “khi lỡ bước” – chạm chán tai ách, không may ro, nhưng lại họ vẫn chính là loại tín đồ “vá trời”, những anh hùng phi thường, khác thường. Cho nên

Gian nan đưa ra kể vấn đề con con!

Gian nan, tù tội chỉ là việc bé dại bé, không đáng kể so cùng với lí tưởng vá trời – cứu giúp nước to to của họ.

Cả bài thơ choàng lên lòng tự hào của sự nghiệp cứu vớt nước chính nghĩa, ý thức rõ ràng về công việc lớn lao mà lại mình đang làm. Và từ tầm cao lí tưởng ấy, tác giả nhìn khó khăn trước mắt chỉ với những thử thách “con con”.

*

Đấy là chí khí biện pháp mạng, là khí phách khinh thường hiểm nguy của các người chí sĩ.

Bài thơ vừa thực vừa ảo, vừa tả thực, vừa mang ý nghĩa chất tượng trưng, thần thoại. Ta hoàn toàn có thể xem đây là bài thơ vịnh cảnh đập đá sinh hoạt Côn Lôn và là sự việc kí thác niềm tin, lí tưởng, khí phách của tác giả.

Xem thêm: Chàng Bạch Dương Và Song Ngư Có Hợp Với Cung Bạch Dương Không?

Bài thơ hoàn toàn viết theo tinh thần và phong thái cổ điển. Điển tích thông dụng, dễ dàng hiểu. Tương đối văn lưu giữ toát, bạo gan mẽ, có tác dụng truyền cảm mau chóng tới tín đồ đọc.

*

Một tầm nhìn khác phân tích bài thơ Đập đá ở Côn Lôn

Phan Châu Trinh (1872 – 1926), người chiến sỹ cách mạng lớn tưởng của dân tộc bản địa ta trong bố thập đầu chũm kỉ máy XX. ông còn để lại nhiều thơ văn thấm đượm lòng tin dân công ty và chứa chan tình yêu nước.

Bài thơ Đập đá sống Côn Lôn đã biểu thị khí phách hiên ngang quật cường của người chiến sỹ cách mạng vào cảnh tù đọng đày, viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật, mang tính hàm nghĩa sâu sắc:

Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,

Lừng lẫy khiến cho lở núi non.

Xách búa khuấy tan năm bảy đống,

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

Tháng ngày bao quản ngại thân sành sỏi,

Mưa nắng nóng càng bền dạ sắt son.

Những kẻ vá trời khi lỡ bước gian nan chi

kể bài toán con con!

Nhan đề bài bác thơ là Đập đá nghỉ ngơi Côn Lôn nói đến cảnh lao đụng khổ sai ở trong nhà thơ và những chiến sĩ yêu thương nước bị thực dân Pháp đày đọa tại nhà tù Côn Đảo.

Năm 1908, sau vụ kháng sưu thuế nỗ ra nghỉ ngơi Trung Kì, Phan Châu Trinh bị chính quyền thực dân bắt giam và đày ra Côn Đảo.

Bốn câu đầu vừa tả chân cảnh đập đá, vừa bộc lộ một tâm thế, một ý chí. Chí phái nam nhi, chí có tác dụng trai coi vấn đề đứng giữa đất Côn Lôn, bị cầm tù khổ sai là một thử thách nặng nề nhưng không hề nao núng, vẫn lừng lẫy tạo cho lở núi non.

Hai từ bỏ đứng giữa biểu hiện một bốn thế hiên ngang, một trọng điểm thế quật cường trước uy vũ quân thù. Câu thơ thứ hai, nhất là các từ khiến cho lở núi non biểu đạt chí khí bền chí trước tình cảnh bị kẻ địch đày đọa.

Các vị ngữ đánh tan cùng đập bể vừa tả thực sức mạnh đập đá năm bảy đống với mấy trăm hòn, đồng thời ngụ ý một quyết tâm, một ý chí căm thù phá tan chốn ngục tù, lật đỗ ách thống trị thực dân tàn bạo. Phép đối, bí quyết dùng số từ, hàm súc, đa nghĩa tạo sự giá trị nghệ thuật ở trong phần thực bài thơ:

Xách búa quấy tan năm bảy đống,

Ra tay đập bể mấy trăm hòn.

Hai câu 5, 6 đối nhau rất chỉnh. Lấy thời hạn bị cầm tù (tháng ngày) so với gian truân thử thách (mưa nắng) rước thân dày dạn phong trằn (thân sành sỏi) so với tinh thần cứng cỏi kiên trinh (dạ sắt son). Tất cả đã biểu hiện hình ảnh một chiến sĩ cách mạng tất cả tâm hồn với khí phách cao đẹp.

Thân sành sỏi và dạ sắt son là hai hình hình ảnh ẩn dụ nói lên một phương pháp hàm súc và hình mẫu phẩm chất giải pháp mạng của nhà thơ:

Tháng ngày bao quản ngại thân sành sỏi,

Mưa nắng và nóng chí sờn dạ fe son.

Các từ ngữ: bao quản và càng bền thể hiện một thái độ sẵn sàng chấp nhận, một quyết chổ chính giữa dám thử thách với đấm đá bạo lực quân thù. Niềm tin ấy, ta phát hiện trong nhiều bài xích thơ vào tập Nhật kí trong tội phạm của tp hcm hơn 30 năm sau: kiên trì và nhẫn nại.

Không chịu lùi một phân;

Vật chất tuy đau khổ,

Không chao đảo tinh thần.

(Trích tứ tháng rồi – Nhật kí vào tù)

Hai liên minh thể hiện khả năng phi thường của các người bao gồm chí lớn, mưu trang bị đại sự (vá trời) nhưng không thành (lỡ bước). Đó là những nhân vật thất nỗ lực mà vẫn hiên ngang, coi chuyện tù hãm đày gian nan chỉ là câu hỏi con bé không đáng kể, không xứng đáng nói. Câu kết toát lên một phong thái đàng hoàng tự tại, rất ngạo nghễ ở trong nhà chí sĩ:

Những kẻ vá trời lúc lỡ bước

Gian nan đưa ra kể câu hỏi con con.

Đập đá sinh sống Côn Lôn tiêu biểu vượt trội cho thơ ca viết trong nhà tù thực dân của các chiến sĩ yêu nước và biện pháp mạng đầu cố kỉ XX. Bài thơ gồm giọng điệu đĩnh đạc, hào hùng, ngữ điệu hàm súc, vừa bình dị vừa cổ đại trang trọng.

Người xưa thường rước thơ để đãi đằng cái tâm, để nói lên cái chí. Chuẩn bị xả thân để cứu nước, fe son thủy chung với dân tộc, quật cường và hiên ngang trước cảnh tù đọng đày, đó là dòng tâm, mẫu chí của Phan Châu Trinh bộc lộ trong bài thơ Đập đá ở Côn Lôn này.

Cái tâm, mẫu chí của chí sĩ Phan Châu Trinh là bài học kinh nghiệm lớn cho bọn họ ngưỡng chiêu tập và noi theo.